Hoe help ik mijn kind bij leren leren? Handvaten bij de overgang naar het middelbaar onderwijs

Voor ouders 4 min read

De overstap naar het middelbaar onderwijs is geen eenvoudige. Onze docenten merken dat leerlingen het weinig gewoon zijn om op lange termijn te studeren. In het middelbaar zijn de hoeveelheden groter, zeker bij examens. Dat vergt dus een andere studie-aanpak. Bovendien kennen veel leerlingen het verschil niet tussen leren en lezen, en springen ze te passief met de leerstof om. Ten laatste moet er veel meer gepland worden voor alle verschillende vakken. Daar begint het vaak in de eerste maanden al fout te lopen. Wij spraken enkele van onze bijlesdocenten voor studiebegeleiding en delen hieronder hun tips om de valkuilen te vermijden.

kind helpen bij leren leren
“Ik merkte als leerkracht in de eerste graad heel vaak op dat er in het secundair veel leerlingen toekomen die in de lagere school weinig moesten leren. Mijn aanvoelen was dat de leerstof in het lager onderwijs wel gezien werd maar niet meer ingeoefend zoals vroeger. Dat is vooral een nadeel voor de zwakkere leerlingen. Maar ook verstandige leerlingen hebben vaak geen studiemethode omdat ze nooit grote leerstofgehelen moesten kennen.” - bijlesdocente Pauline

1. Help je kind te ‘bezinnen eer het begint’

Een goede student leest niet lukraak zijn handboek voor een toets, maar begint altijd met zichzelf de vraag te stellen: wat moet ik kennen? Met ‘kennen’ bedoelen we ‘kunnen opzeggen én toepassen’. Zeg bijvoorbeeld niet "ik moet hoofdstuk 2 leren", maar wel "ik moet weten hoe de spijsvertering werkt en welke organen een rol spelen". Zo weet je veel beter waar je aan begint.

Ook tijdens de toets of het examen geldt deze regel. Leerlingen besteden vaak te weinig tijd aan het lezen van de opgave. Benadruk bij je kind dat het eerst volledig moet begrijpen wat de leerkracht precies van hem of haar verwacht.

2. Breng orde en structuur in het studiemateriaal

Een belangrijk onderdeel van leren leren is om met behulp van mappen en labels al het studiemateriaal correct bij te houden. Zo heeft je kind een duidelijk overzicht wat hij/zij moet studeren. Niet eenvoudig als je dat voor het eerst moet doen. Daarom kan je kind daar hulp bij gebruiken.

“Niet elke twaalfjarige is in staat om alle werkboeken, taken en toetsen netjes te bewaren. Soms wordt het een rommeltje waarin hij of zij de te kennen leerstof of oefeningen niet meer terugvindt. Dan wordt het natuurlijk moeilijk om te studeren of je huiswerk te maken.”- Bijlesdocente Mia, leerkracht Nederlands en PAV

3. Help je kind met plannen

Introduceer een planner in jullie huis, op een centraal punt dat iedereen ziet. Zo kan jij of eventueel je partner tussendoor makkelijk eens vragen hoe het zit met die toets wiskunde en of je samen naar de bib kan gaan voor die boekbespreking Nederlands. Op die manier dring je je niet op om de hele planning te maken voor je kind, maar toon je wel dat je interesse hebt. Tegelijk herinner je je kind aan taken en toetsen die verder in de toekomst liggen, zodat het die zeker niet vergeet.

“Ouders kunnen ook altijd helpen bij het maken van een planning om examens te studeren want veel leerlingen beginnen te laat met studeren.” - Bijlesdocente Mia

4. Probeer samen soorten studeren uit.

Elk kind studeert op een andere manier. Ook voor elk vak zijn er verschillende leerstrategieën die effectiever werken. Dé studiemethode bestaat dus jammer genoeg niet. Toch zijn er een paar gouden regels voor leren leren. De belangrijkste daarbij is actief herhalen. Studeren de dag voor een toets is dus niet de beste optie. Een andere belangrijke tip daarbij is leren op verschillende manieren.

Als ouder kan jij verschillende soorten leerstrategieën aanreiken en samen uitproberen: de leerstof samenvatten, rondlopend opzeggen, een mindmap maken, flashcards maken, ... In deze bronnen vind je allerlei leerstrategieën:

5. Geef je kind ruimte om te vallen tijdens het leren leren

De overstap naar het middelbaar is erg groot, en dat is voor iedere leerling zoeken. En zoals we hierboven vermeldden: niet elke studiemethode werkt voor ieder kind. Het wordt dus een zoektocht naar wat werkt en vooral niet werkt. Zie je een rood cijfer op het rapport? Panikeer niet maar zie het als een leermoment. Bespreek hoe het komt dat deze toets minder was, en vooral hoe het de volgende keer beter kan. Geef je kind de ruimte om te leren uit fouten.

6. Onthou dat je kind op verschillende vlakken moet ‘scoren’

Vergeet niet dat de overstap naar het middelbaar niet alleen draait om studieresultaten. Je kind zit plots op een andere school, moet nieuwe vrienden maken, heeft plots verschillende leerkrachten... Het is normaal dat de punten in de eerste weken niet de beste resultaten zijn. Je zoon/dochter moet op zoveel letten, dat leren niet altijd even vlot gaat. Geef je kind daarom de ruimte om te wennen aan de nieuwe situatie. Blijf je kind steeds positief bekrachtigen en motiverend benaderen.

Heeft je kind het echt lastig en roepen jullie graag de hulp van een expert in? Bijlesdocente Pauline, Mia, of een andere docent van BijlesHuis helpt je kind graag 1-op-1 bij het leren leren. Vraag hier vrijblijvend meer info over een studiebegeleider in jullie buurt.

Op de hoogte blijven van onze artikels? Schrijf je hier in voor onze maandelijkse newsletter!

ouders leren leren leerstrategieën studeren studietips kind middelbaar
Updates ontvangen met didactische inzichten?
Sign up for our newsletter